MERSİN SOLİ-POMPEİPOLİS ANTİK LİMANINDA 2017 YILINDA YAPILMIŞ OLAN ÇALIŞMALAR

 

 

 

 

2017 Temmuz ayında Mersin-Mezitli’de bulunan Soli-Pompeipolis antik kenti limanında Prof.Dr. Remzi Yağcı başkanlığında Selçuk Üniversitesi Kemer Sualtı Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından arkeolojik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bakanlık temsilcisi olarak Kenan Beşaltı’nın yer aldığı çalışmalar sırasında limanın mendirek yapısı, kullanıldığı dönemler, sürece bağlı doğal etki ve oluşumlar ile yaşanmış depremler sonucu oluşan etkiler incelenmiştir. Çalışmaların en önemli sonucu C.Brandon ve ekibi tarafından Romacon projesi kapsamında Soli Pompeipolis limanında yapılmış liman çizimi ve canlandırmasının (C.Brandon vd. 2010, 395, Resim 6) hatalı olduğunun ortaya çıkması olmuştur. (Ek 1) Muhtemelen bu duruma hem o çalışmada hem de sonrasında yapılan diğer sualtı çalışmasında görüldüğü gibi sudaki görüş netliğinin çok düşük olması yol açmıştır. Mersin ve Adana bölgesindeki akarsuların taşıdığı alüvyon yapısı Mersin Körfezindeki mevcut su bulanıklığının ana sebebi olmalıdır. Liman içinde yapılan çalışmalarda aynı zorluk 2017 çalışmalarında da yaşanmış, denizde görüş yer yer 10 cm.lik bir mesafeye kadar düşmüştür. Aynı nedenle drone ile yapılan çalışmalarda da suyun altı net olarak görüntülenememiştir. Ancak hem ana gemide bulunan yan taramalı sonar, dual beam sonar, chirp tipi sub bottom profiler, hem de 30 cm. derinlikte çalışabilen bota yerleştirilmiş aynı özelliklerdeki portatif sonar cihazı sayesinde liman mendireklerinin deniz dibinde yayıldığı tespit edilebilmiştir. Bu cihazlar akustik sinyaller kullanılarak çalıştığı için denizdeki görüş netliğine bağlı olmadan net görüntü alınmıştır.

 Bu çalışmalar antik limanın mendirek yapısı, kullanıldığı dönemler, sürece bağlı doğal etki ve oluşumlar ile yaşanmış depremler sonucu oluşan etkiler kapsamında incelenmiştir. Çalışmalarda Kültür Bakanlığı izinleriyle Antalya-Mersin Kıyılarında sualtı araştırmalarında görev alan Selçuk 1 Bilimsel araştırma ve İnceleme Gemisi ve bu gemide bulunan araştırma/kazı donanımları kullanılmıştır. Çalışmalarda uygulanan yöntemler ve sonuçları şunlardır:

 

1) Doğu ve Batı mendireklerine yönelik incelemeler. Bu incelemelerde aletli ve aletsiz dalış yöntemleri ile Drone cihazıyla havadan fotoğraf alma yöntemi uygulanmıştır. Mendireklerin su üstünde kalan bölümleri daha önce çalışma yapan Beafort (1817), Tremaux (1858) ve Sissouan (Alishan 1899) tarafından doğruya yakın bir şekilde aktarılmıştır. Çalışmalarda su üstünde kalan bölümlerine ilişkin yerinde incelemeler gerçekleşmiş, ayrıca kapsamlı bir çizim çalışması yapılmamıştır. Çalışmalarda liman içinde oluşmuş olan kaya bloğunun muhtemelen son 2000 yılda oluşmuş yalı taşı niteliğinde olabileceği görülmüştür (Resim 2)

2) Doğu ve batı mendireklerinin deniz içinde yayıldığı alan incelenmiştir. Hem aletli dalışlarla, hem drone kullanarak havadan görüntülemelerle hem de sonar cihazları kullanılarak (Resim 3) yapılan çalışmalarda önemli bir sonuca ulaşılmıştır. C.Brandon ve ekibi tarafından 2010 yılı öncesinde Romacon projesi kapsamında Soli Pompeipolis limanında yapılmış liman çizimi ve canlandırmasının (C.Brandon vd. 2010, 395, Resim 9) hatalı olduğu görülmüştür. Muhtemelen bu duruma hem o çalışmada hem de sonrasında yapılan diğer sualtı çalışmasında görüldüğü gibi sudaki görüş netliğinin çok düşük olması yol açmıştır. Genelde Mersin ve Adana bölgesindeki akarsuların, özelde Mezitli Çayının taşıdığı alüvyon yapısı Mersin Körfezindeki mevcut su bulanıklığının ana sebebi olmalıdır. Liman içinde yapılan çalışmalarda aynı zorluk 2017 çalışmalarında da yaşanmış, denizde görüş yer yer 10 cm.lik bir mesafeye kadar düşmüştür. Aynı nedenle drone ile yapılan çalışmalarda da suyun altı net olarak görüntülenememiştir. Ancak hem ana gemide bulunan yan taramalı sonar, dual beam sonar, chirp tipi sub bottom profiler, hem de 30 cm. derinlikte çalışabilen bota yerleştirilmiş aynı özelliklerdeki portatif sonar cihazı sayesinde liman mendireklerinin deniz dibinde yayıldığı tespit edilebilmiştir. Bu cihazlar akustik sinyaller kullanılarak çalıştığı için denizdeki görüş netliğine bağlı olmadan net görüntü alınmıştır. Söz konusu liman güneye doğru açık bir at nalı görünümünde değil, açığa ve batı rüzgârlarına kapalı normal bir mendirek görünümündedir (Resim 4, 5, 6)

3) Liman içinde sondaj 2.5x2.5 m. boyutlarında sondaj çalışmaları yapılmış ve 50 cm derinliğe ulaşılmıştır. Bu çalışmalarda Roma dönemine tarihlenebilecek bazı seramik parçaları ve bir adet mermer mimari parça bulunmuştur.

 

 

Copyright © 2018 - All rights are reserved by Coastal and Underwater Archaeology Projects